Ίσως το έχετε βιώσει από πρώτο χέρι: να βρίσκεστε σε μια σχέση που, για διάφορους λόγους, απλώς δεν είναι καλή. Κάπου μέσα σας γνωρίζετε ότι πιθανότατα δεν πρόκειται να λειτουργήσει. Παρόλα αυτά, το σεξ είναι όχι μόνο εκπληκτικό, αλλά μπορεί και να μιλάμε για για μερικές από τις καλύτερες σεξουαλικές εμπειρίες που είχατε ποτέ.
Πώς γίνεται μια προβληματική σχέση να συνυπάρχει με μια εξαιρετική σεξουαλική ζωή; Το ερώτημα εξετάζει σε άρθρο της στο Psychology Today η Alicia M. Walker, Ph.D., κοινωνιολόγος που ειδικεύεται στις στενές σεξουαλικές σχέσεις. Όπως επισημαίνει, η επιστήμη δεν έχει εξετάσει άμεσα εάν και γιατί το σεξ μπορεί να είναι εξαιρετικό μέσα σε μια κακή σχέση. Ωστόσο, έρευνες για την προσκόλληση, τα σεξουαλικά κίνητρα και το πάθος προσφέρουν ορισμένες ενδιαφέρουσες απαντήσεις.
Άλλο αγάπη και άλλο… σεξ
Η ειδικός επισημαίνει ότι η σεξουαλική ικανοποίηση και η ικανοποίηση από τη σχέση δεν ταυτίζονται. Μια μελέτη κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η σεξουαλική ικανοποίηση μπορεί να προβλέπει τη μετέπειτα ικανοποίηση από μια σχέση, χωρίς όμως να παρατηρείται απαραίτητα το αντίστροφο. Τα δύο, επομένως, συνδέονται, αλλά δεν κινούνται πάντοτε παράλληλα.
Όπως εξηγεί, αυτό συμβαίνει γιατί το σεξ δεν προσφέρει μόνο σωματική ευχαρίστηση. «Μπορεί να λειτουργήσει ως πηγή επιβεβαίωσης, εγγύτητας και ασφάλειας, να ενισχύσει προσωρινά την αυτοεκτίμηση και να περιορίσει το στρες» συμπληρώνει. Ακριβώς αυτές οι λειτουργίες μπορεί να αποκτούν μεγαλύτερη σημασία όταν η ίδια η σχέση μοιάζει αβέβαιη.
Όταν το σεξ καλύπτει όσα λείπουν
Σύμφωνα με την ειδικό, διαφορετική μελέτη έχει δείξει ότι άνθρωποι με υψηλότερα επίπεδα αγχώδους προσκόλλησης είναι πιθανότερο να αναζητούν στο σεξ συναισθηματική εγγύτητα, επιβεβαίωση και ανακούφιση από την ανασφάλεια.
«Αν ήδη νιώθετε ασφάλεια και σύνδεση με τον σύντροφό σας, το σεξ μπορεί να είναι ευχάριστο, συναρπαστικό, οικείο και διασκεδαστικό. Αλλά αν έχετε περάσει την ημέρα αναρωτώμενοι αν ο σύντροφός σας σας αγαπάει πραγματικά, αν η σχέση θα επιβιώσει ή αν οι δυο σας είστε καλά, το σεξ μπορεί επίσης να σας προσφέρει μια αίσθηση ασφάλειας και σύνδεσης που λείπει άλλες φορές» διευκρινίζει η ειδικός.
Μάλιστα, η θετική επίδραση μπορεί να διαρκέσει περισσότερο από τη σεξουαλική επαφή. Έρευνα έχει δείξει ότι η αυξημένη σεξουαλική ικανοποίηση μπορεί να παραμένει για περίπου 48 ώρες μετά το σεξ, ένα φαινόμενο που οι επιστήμονες περιγράφουν ως ««σεξουαλική λάμψη» (sexual afterglow).
Η παγίδα του έντονου πάθους
Υπάρχει, όμως, ακόμη μία παράμετρος που φωτίζει η Walker. Πολλές φορές θεωρούμε την έντονη σεξουαλική έλξη απόδειξη ότι έχουμε βρει έναν άνθρωπο με τον οποίο μας συνδέει κάτι πραγματικά ξεχωριστό. Η επιστήμη, ωστόσο, κάνει μια ενδιαφέρουσα διάκριση μεταξύ αρμονικού και εμμονικού σεξουαλικού πάθους. Το πρώτο εντάσσεται ισορροπημένα στη ζωή και τη σχέση. Το δεύτερο μπορεί να συνοδεύεται από επίμονες σκέψεις για τον άλλο, έντονη επιθυμία και μια αίσθηση ότι η σεξουαλική έλξη καταλαμβάνει δυσανάλογα μεγάλο χώρο.
«Έτσι, μπορούμε να επιθυμούμε έντονα κάποιον, να τον σκεφτόμαστε διαρκώς και να έχουμε εξαιρετική σεξουαλική χημεία μαζί του, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η σχέση λειτουργεί εξίσου καλά έξω από το κρεβάτι» σημειώνει η ειδικός.
Είναι πράγματι καλύτερο το «σεξ συμφιλίωσης»;
Η δημοφιλής ιδέα ότι ένας μεγάλος καβγάς καταλήγει σε ακόμη καλύτερο σεξ δεν επιβεβαιώνεται ιδιαίτερα από τα επιστημονικά δεδομένα. Μια διαφορετική μελέτη έδειξε ότι οι συγκρούσεις δεν αύξαναν την πιθανότητα να κάνουν τα ζευγάρια σεξ την ίδια ημέρα, ενώ την επόμενη ημέρα η πιθανότητα ήταν ακόμη μικρότερη. Επιπλέον, όταν υπήρχε σεξ μετά από σύγκρουση, οι συμμετέχοντες ανέφεραν χαμηλότερη σεξουαλική ικανοποίηση.
Γιατί, λοιπόν, το σεξ παραμένει τόσο καλό;
Η Walker υπογραμμίζει ότι δεν υπάρχουν στοιχεία που να δείχνουν ότι μια κακή σχέση κάνει από μόνη της το σεξ καλύτερο. Μια πιθανή εξήγηση είναι διαφορετική: όταν η σχέση χαρακτηρίζεται από αβεβαιότητα, το σεξ μπορεί να αποκτά πολύ μεγαλύτερη συναισθηματική σημασία, επειδή προσφέρει προσωρινά τη σύνδεση και την επιβεβαίωση που απουσιάζουν από άλλες στιγμές.
«Αυτό ίσως εξηγεί πώς μπορούν να συνυπάρχουν δύο πράγματα που φαινομενικά μοιάζουν ασύμβατα: μια σχέση μπορεί να είναι πολύ κακή, ενώ το σεξ να είναι πραγματικά καλό» καταλήγει.