Η καθιστική ζωή είναι μια συνήθεια που πρωταγωνιστεί στον σύγχρονο τρόπο ζωής. Εκατομμύρια άνθρωποι περνούν πολλές ώρες καθημερινά καθισμένοι, είτε στην εργασία τους, είτε στο σπίτι, είτε στον ελεύθερο χρόνο τους. Εδώ και καιρό, οι ειδικοί επισημαίνουν τους κινδύνους της υπερβολικής καθιστικής συμπεριφοράς. Μια νέα μελέτη, όμως, καταλήγει σε ένα ανησυχητικό συμπέρασμα: Ακόμη και για τους ανθρώπους που έχουν εντάξει τη σωματική δραστηριότητα στην καθημερινότητά τους, η έντονα καθιστική ζωή εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό κίνδυνο.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από μια ομάδα ερευνητών του Massachusetts General Hospital και επικεντρώθηκε στη σχέση μεταξύ της καθιστικής συμπεριφοράς και της καρδιαγγειακής υγείας. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν δεδομένα από συσκευές παρακολούθησης φυσικής κατάστασης (fitness trackers), οι οποίες κατέγραψαν την κίνηση σχεδόν 90.000 Βρετανών για μία εβδομάδα. Η μέση διάρκεια καθιστικής ζωής των συμμετεχόντων ήταν περίπου 9,4 ώρες την ημέρα. Στη συνέχεια, παρακολούθησαν την καρδιολογική τους υγεία για περίπου 8 χρόνια.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι πιθανότητες να καταλήξει κάποιος από καρδιακή ανεπάρκεια, καρδιακή προσβολή ή εγκεφαλικό ήταν ελάχιστες μέχρι να φτάσουν σε ένα συγκεκριμένο «όριο» καθιστικής ζωής. Αυτό το όριο, όπως αποκάλυψαν οι ερευνητές, είναι οι 10,6 ώρες την ημέρα. Όταν οι συμμετέχοντες κάθονταν, ξάπλωναν ή βρίσκονταν σε αδράνεια για περισσότερες από 10,6 ώρες την ημέρα, ο κίνδυνος καρδιαγγειακών παθήσεων αυξανόταν σημαντικά, ακόμα και για εκείνους που πληρούσαν τα συνιστώμενα επίπεδα άσκησης.
Η μελέτη έδειξε, επίσης, ότι η σωματική δραστηριότητα, ακόμη κι πληροί το συνιστώμενο επίπεδο των 150 λεπτών μέτριας ή έντονης άσκησης την εβδομάδα, δεν είναι αρκετή για να αναιρέσει τους κινδύνους της υπερβολικής καθιστικής ζωής. Ανεξαρτήτως, δηλαδή, της συχνότητας σωματικής δραστηριότητας και των αναγνωρισμένων οφελών της για την καρδιαγγειακή υγεία, η υπερβολική καθιστική ζωή παραμένει επικίνδυνη. Ο Shaan Khurshid, ένας εκ των επικεφαλής της μελέτης, δήλωσε: «Τα ευρήματά μας υποστηρίζουν τη μείωση του καθιστικού χρόνου για την ελάττωση του καρδιαγγειακού κινδύνου. Οι 10,6 ώρες την ημέρα φαίνεται να αποτελούν ένα κρίσιμο όριο που σχετίζεται με υψηλότερο κίνδυνο καρδιακής ανεπάρκειας και θνησιμότητας από καρδιοαγγειακά αίτια».
Καθημερινές τακτικές για μείωση της καθιστικής ζωής
Οι ερευνητές τονίζουν την ανάγκη περιορισμού του χρόνου καθιστικής ζωής στην καθημερινότητα. Η αντικατάσταση έστω και 30 λεπτών καθιστικής ζωής με οποιαδήποτε μορφή φυσικής δραστηριότητας, όπως το περπάτημα ή η ήπια άσκηση, μπορεί να συμβάλει στην προστασία της καρδιάς. Αναλυτικότερα, η έρευνα δείχνει ότι η προσθήκη μέτριας ή έντονης φυσικής δραστηριότητας μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο καρδιακής ανεπάρκειας κατά 15% και τον κίνδυνο θανάτου από καρδιακή προσβολή ή εγκεφαλικό κατά 10%. Ακόμα και η ήπια δραστηριότητα, όπως το περπάτημα, μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο καρδιακής ανεπάρκειας κατά 6% και τον κίνδυνο θανάτου από καρδιοπάθεια κατά 9%.
Ο Charles Eaton, διευθυντής του Τμήματος Οικογενειακής Ιατρικής του Πανεπιστημίου Brown, επεσήμανε ότι «οι άνθρωποι τείνουν να υπερεκτιμούν τη σωματική τους δραστηριότητα και να υποτιμούν τον χρόνο που περνούν καθιστοί», θέλοντας έτσι να επισημάνει την ανάγκη να αναθεωρήσουμε την καθημερινή μας συμπεριφορά και να ενσωματώσουμε περισσότερη κίνηση στη ζωή μας.
Η έρευνα προσφέρει σημαντικά ευρήματα, που μπορούν να αλλάξουν την αντίληψή μας για την καθιστική ζωή και τη σωματική άσκηση. Παρ’ όλο που η άσκηση είναι απαραίτητη για την καλή καρδιαγγειακή υγεία, η υπερβολική καθιστική ζωή παραμένει ένα σοβαρό πρόβλημα, το οποίο μπορεί να αντισταθμίσει τα οφέλη της άσκησης. Οι ερευνητές προτείνουν οι μελλοντικές οδηγίες δημόσιας υγείας να δώσουν έμφαση στη μείωση του χρόνου καθιστικής ζωής και να ενθαρρύνουν τους ανθρώπους να αποφεύγουν να κάθονται ή να ξαπλώνουν για περισσότερες από 10,6 ώρες την ημέρα.