Οι υπερ-επεξεργασμένες τροφές (UPFs) είναι βιομηχανικά προϊόντα πλούσια σε πρόσθετα και φτωχά σε θρεπτικά συστατικά, όπως αναψυκτικά, σνακ και επεξεργασμένα κρέατα.
Νέα έρευνα από το Κολλέγιο Ιατρικής Charles E. Schmidt του Florida Atlantic University, η οπ0ία και δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό The American Journal of Medicine, δείχνει ότι τα άτομα με τη συχνότερη κατανάλωση υπερ-επεξεργασμένων τροφών εμφανίζουν σημαντικά υψηλότερα επίπεδα της C-αντιδρώσας πρωτεΐνης υψηλής ευαισθησίας (hs-CRP), ενός ευαίσθητου δείκτη φλεγμονής και ισχυρού προγνωστικού παράγοντα καρδιαγγειακής νόσου.
Μέχρι σήμερα, υπήρχαν περιορισμένα δεδομένα από εθνικά αντιπροσωπευτικά δείγματα του αμερικανικού πληθυσμού σχετικά με τη σύνδεση της πρόσληψης UPFs με τα επίπεδα hs-CRP.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της μελέτης, οι συμμετέχοντες κατανάλωναν κατά μέσο όρο το 35% των ημερήσιων θερμίδων τους από υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα, με εύρος από 0% έως 19% στην ομάδα με τη χαμηλότερη κατανάλωση και 60% έως 79% στην ομάδα με τη μεγαλύτερη.
Λαμβάνοντας υπόψη παράγοντες όπως ηλικία, φύλο, κάπνισμα, σωματική δραστηριότητα και άλλους δείκτες υγείας, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα άτομα με την υψηλότερη κατανάλωση UPFs είχαν 11% μεγαλύτερη πιθανότητα αυξημένων επιπέδων hs-CRP σε σχέση με εκείνους με τη χαμηλότερη πρόσληψη. Ακόμη και οι μέτριας συχνότητας καταναλωτές (40% έως 59%) εμφάνιζαν 14% αύξηση, ενώ οι ομάδες με 20% έως 39% κατανάλωση παρουσίασαν μικρότερη, μη σημαντική αύξηση 7%.
Ο κίνδυνος ήταν ιδιαίτερα υψηλός σε ορισμένες ομάδες:
- Οι ενήλικες 50-59 ετών είχαν 26% υψηλότερο κίνδυνο από όσους ήταν 18-29 ετών.
- Η παχυσαρκία σχετίστηκε με 80% μεγαλύτερο κίνδυνο σε σύγκριση με άτομα με φυσιολογικό βάρος.
- Οι τρέχοντες καπνιστές είχαν 17% υψηλότερο κίνδυνο σε σχέση με μη καπνιστές.
Αντίθετα, τα άτομα που ανέφεραν μηδενική σωματική δραστηριότητα δεν παρουσίασαν στατιστικά σημαντική αύξηση σε σχέση με όσους πληρούσαν τις οδηγίες φυσικής άσκησης.
«Τα ευρήματα δείχνουν ξεκάθαρα ότι οι άνθρωποι που καταναλώνουν τις μεγαλύτερες ποσότητες υπερ-επεξεργασμένων τροφών έχουν σημαντικά υψηλότερα επίπεδα hs-CRP, ενός βασικού δείκτη φλεγμονής» ανέφερε χαρακτηριστικά η Allison H. Ferris, επικεφαλής της έρευνας και καθηγήτρια στο Τμήμα Ιατρικής του FAU.
Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από 9.254 ενήλικες των ΗΠΑ μέσω της Εθνικής Έρευνας Υγείας και Διατροφής (NHANES), συμπεριλαμβανομένων της διατροφής, των επιπέδων hs-CRP και άλλων παραγόντων υγείας. Η πρόσληψη UPFs μετρήθηκε ως ποσοστό των συνολικών θερμίδων και χωρίστηκε σε τέσσερα επίπεδα, χρησιμοποιώντας στατιστικές μεθόδους, όπως η λογιστική παλινδρόμηση για να εξεταστεί η σύνδεση με τη φλεγμονή.
Η C-αντιδρώσα πρωτεΐνη παράγεται από το ήπαρ, και η μέτρηση hs-CRP αποτελεί απλό, οικονομικό και ευαίσθητο δείκτη φλεγμονής, καθώς και αξιόπιστο προγνωστικό παράγοντα μελλοντικής καρδιαγγειακής νόσου.
Οι συγγραφείς επισημαίνουν επίσης την αύξηση των περιστατικών καρκίνου του παχέος εντέρου στις ΗΠΑ, ιδιαίτερα στους νεότερους ενήλικες, και θεωρούν ότι η αυξημένη κατανάλωση UPFs μπορεί να αποτελεί έναν από τους παράγοντες.
Η μελέτη υπογραμμίζει τη σημασία της μείωσης της κατανάλωσης υπερ-επεξεργασμένων τροφών και της προώθησης υγιεινότερων επιλογών διατροφής για την πρόληψη φλεγμονών και σχετιζόμενων ασθενειών. Η ενημέρωση τόσο των πολιτών όσο και των επαγγελματιών υγείας, σε συνδυασμό με μέτρα πολιτικής όπως η βελτίωση της σήμανσης τροφίμων και η μείωση επιβλαβών πρόσθετων, αποτελούν κρίσιμα βήματα για μια πιο υγιή κοινωνία.