Εδώ και έξι δεκαετίες, η μέτρηση των επιπέδων χοληστερόλης στο αίμα αποτελεί τη βασική μέθοδο εντοπισμού ατόμων υψηλού κινδύνου για καρδιαγγειακές παθήσεις. Ωστόσο, επιστήμονες από το Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Chalmers στη Σουηδία και το Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ στις Ηνωμένες Πολιτείες αμφισβητούν αυτή τη θεμελιώδη παραδοχή. Σε μελέτη που δημοσιεύθηκε στο European Heart Journal, υποστηρίζουν ότι ένας συνδυασμός δύο λιποπρωτεϊνικών δεικτών -που μπορούν να μετρηθούν με μια απλή εξέταση αίματος -παρέχει ακριβέστερη εκτίμηση του ατομικού κινδύνου εμφάνισης καρδιακής νόσου, σώζοντας ενδεχομένως ζωές.
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), οι καρδιαγγειακές παθήσεις (CVD) παραμένουν η κύρια αιτία θανάτου παγκοσμίως. Δεδομένου ότι οι περισσότερες περιπτώσεις θα μπορούσαν να προληφθούν μέσω της διαχείρισης παραγόντων -όπως το κάπνισμα, η ανθυγιεινή διατροφή και η σωματική αδράνεια -είναι κρίσιμος ο έγκαιρος εντοπισμός των ατόμων σε κίνδυνο, ώστε να εφαρμοστούν αποτελεσματικές στρατηγικές πρόληψης ή θεραπείας.
«Πρόκειται για τη μεγαλύτερη μελέτη του είδους της μέχρι σήμερα», δηλώνει ο Δρ. Jakub Morze, επικεφαλής συγγραφέας της έρευνας και μεταδιδακτορικός συνεργάτης στο Chalmers. «Τα αποτελέσματα δείχνουν για πρώτη φορά τη σημασία των τριών μεγάλων οικογενειών λιποπρωτεϊνών στη διαμόρφωση του καρδιαγγειακού κινδύνου».
Η χοληστερόλη, μολονότι απαραίτητη για τη δημιουργία κυτταρικών μεμβρανών και την παραγωγή ορμονών και βιταμινών, όταν βρίσκεται σε υψηλά επίπεδα στο αίμα, μπορεί να οδηγήσει στη δημιουργία πλακών στα τοιχώματα των αγγείων. Εάν μία τέτοια πλάκα σπάσει, ενδέχεται να προκαλέσει θρόμβωση και να φράξει πλήρως το αγγείο, με συνέπεια καρδιακή προσβολή ή εγκεφαλικό επεισόδιο.
Εξέταση για τους φορείς λιποπρωτεϊνών – Όχι την ίδια τη χοληστερόλη
Η αξιολόγηση του κινδύνου καρδιακής νόσου βασίζεται συνήθως στη μέτρηση των επιπέδων «κακής χοληστερόλης» μέσω αιματολογικών εξετάσεων. Ωστόσο, δεδομένου ότι η χοληστερόλη δεν μπορεί να κυκλοφορήσει ή να προκαλέσει βλάβες χωρίς τους λιποπρωτεϊνικούς φορείς της, οι ερευνητές στρέφονται όλο και περισσότερο στη μέτρηση αυτών των φορέων ως πιο αξιόπιστων δεικτών.
«Παλαιότερα δεν ήταν σαφές εάν δύο ασθενείς με το ίδιο επίπεδο “κακής χοληστερόλης” αλλά διαφορετικά χαρακτηριστικά φορέα (τύπος, μέγεθος, περιεκτικότητα σε λιπίδια), διατρέχουν τον ίδιο κίνδυνο καρδιακής νόσου», επισημαίνει ο Δρ. Morze. «Στόχος της μελέτης μας ήταν να διευκρινίσουμε τη σημασία αυτών των παραμέτρων».