Τα ξενύχτια, η κατανάλωση αλκοόλ και το αυξημένο κάπνισμα τα Σαββατοκύριακα μπορεί να επιδεινώσουν μια κοινή διαταραχή ύπνου, σύμφωνα με νέα μελέτη. Βάσει των ευρημάτων της μελέτης που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό The American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine, οι επιβλαβείς συνήθειες του Σαββατοκύριακου φαίνεται να ευθύνονται για την εμφάνιση της λεγόμενης «κοινωνικής άπνοιας».
Ο λόγος για την αποφρακτική υπνική άπνοια, η οποία χαρακτηρίζεται από πλήρεις παύσεις της αναπνοής ή μερικές μειώσεις της ροής αέρα, που προκαλούνται από τη χαλάρωση των μυών στο πίσω μέρος του λαιμού, οδηγώντας σε στένωση ή απόφραξη των αεραγωγών. Είναι συχνότερη σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, υπέρβαρα ή παχύσαρκα.
Πρόσφατη μελέτη έδειξε ότι η υπνική άπνοια επιδεινώνεται τα Σαββατοκύριακα, εύρημα που φαίνεται να συνδέεται με αλλαγές στον τρόπο ζωής- όπως η κατανάλωση αλκοόλ, το κάπνισμα και οι διαταραγμένοι ρυθμοί ύπνου. Παράγοντες όπως αυτοί ενδέχεται να ενισχύουν τον κίνδυνο εμφάνισης ή επιδείνωσης της διαταραχής αυτής η οποία ονομάζεται «κοινωνική άπνοια» (social apnoea).
«Είναι προφανές ότι οι άνθρωποι τείνουν να πίνουν και να καπνίζουν περισσότερο τα Σαββατοκύριακα, εάν έχουν τέτοιες συνήθειες», δήλωσε ο καθηγητής Ντάνι Έκερτ, συν-συγγραφέας της έρευνας από το Πανεπιστήμιο Flinders στην Αυστραλία. Επισήμανε, επίσης, ότι πέρα από τις αλλαγές στο πρόγραμμα ύπνου, πολλοί ασθενείς τείνουν να παραλείπουν- είτε από αμέλεια είτε από επιλογή- τη χρήση συσκευών όπως οι CPAP (Συνεχής θετική πίεση αεραγωγών), τα Σαββατοκύριακα.
Τι έδειξε η μελέτη
Οι ερευνητές ανέλυσαν ανώνυμα δεδομένα από 70.052 άτομα– στην πλειονότητά τους μεσήλικες, υπέρβαροι άνδρες- οι οποίοι χρησιμοποιούσαν έναν εμπορικά διαθέσιμο αισθητήρα ύπνου τοποθετημένο κάτω από το στρώμα, που κατέγραφε τον καρδιακό ρυθμό, το ροχαλητό και επεισόδια υπνικής άπνοιας. Όλοι οι συμμετέχοντες είχαν τουλάχιστον τέσσερις καταγραφές ύπνου ανά εβδομάδα, περισσότερες από 28 μετρήσεις υπνικής άπνοιας σε ετήσια βάση και εμφάνιζαν, κατά μέσο όρο, πέντε ή περισσότερα επεισόδια διακοπής της αναπνοής για κάθε ώρα ύπνου.
Η μελέτη έδειξε ότι η πιθανότητα να εμφανιστεί μέτρια έως σοβαρή υπνική άπνοια – δηλαδή 15 ή περισσότερες διακοπές της αναπνοής ανά ώρα – ήταν κατά 18% υψηλότερη τα Σάββατα σε σύγκριση με τις Τετάρτες, με το φαινόμενο να είναι εντονότερο στους άνδρες και σε άτομα κάτω των 60 ετών. Επιπλέον, όσοι κοιμούνταν τουλάχιστον 45 λεπτά παραπάνω τα Σαββατοκύριακα- σε σύγκριση με όσους κοιμούνταν λιγότερο από 6 λεπτά επιπλέον- καθώς και όσοι παρουσίαζαν «κοινωνικό jetlag», δηλαδή απόκλιση στην ώρα ύπνου κατά τουλάχιστον μία ώρα σε σχέση με τις καθημερινές (έναντι λιγότερο από 18 λεπτά), είχαν 47% και 38% μεγαλύτερη πιθανότητα, αντίστοιχα, να εμφανίσουν μέτρια έως σοβαρή υπνική άπνοια.
Ο Ράιαν Τσιν Τσονγκ, χειρουργός ΩΡΛ και ειδικός στον ύπνο στην Κλινική Cleveland στο Λονδίνο, επισήμανε πως πρόκειται για την πρώτη μελέτη που εξετάζει τη μεταβλητότητα της σοβαρότητας της διαταραχής κατά τη διάρκεια της εβδομάδας.
Αν και η μελέτη δεν περιλάμβανε στοιχεία για τον τρόπο ζωής των συμμετεχόντων – άρα δεν μπορεί να αποδείξει αιτιώδη σχέση – ο Τσονγκ ανέφερε ότι είναι γνωστό πως το κάπνισμα και η κατανάλωση αλκοόλ επιδεινώνουν τα συμπτώματα. Η αντιμετώπιση αυτών των παραγόντων, σε συνδυασμό με βελτιώσεις στη διατροφή και το σωματικό βάρος, πρέπει να αποτελεί προτεραιότητα στη θεραπεία της πάθησης.
«Όσες καλές προθέσεις κι αν έχουμε ως γιατροί, αν ο ασθενής καταναλώνει μεγάλες ποσότητες αλκοόλ ή καπνίζει πολύ, τότε ό,τι κάνουμε θεραπευτικά θα είναι απλώς μια σταγόνα στον ωκεανό», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Τσονγκ.