Όταν κοιμόμαστε, το σώμα απελευθερώνει αυξητική ορμόνη (GH) ή σωματοτροπίνη η οποία βοηθά στην επισκευή των ιστών, την ανάπτυξη των μυών και τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος. Ωστόσο, οι λεπτομέρειες για το πώς και γιατί συμβαίνει αυτό, παρέμεναν μέχρι τώρα σχετικά ασαφείς. Μέσα από λεπτομερή ανάλυση του κυκλώματος του εγκεφάλου ποντικιών, ερευνητές υπό την καθοδήγηση της ομάδας του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας στο Μπέρκλεϊ, ανακάλυψαν ειδικούς μηχανισμούς και κυκλώματα ανατροφοδότησης που ρυθμίζουν την απελευθέρωση της εν λόγω ορμόνης κατά τη διάρκεια του ύπνου.
Τα ευρήματα αυτά θα μπορούσαν να βοηθήσουν στη βελτίωση της αντιμετώπισης παθήσεων που συνδέονται με προβλήματα ύπνου, όπως ο διαβήτης τύπου 2 και η νόσος Αλτσχάιμερ.
«Οι άνθρωποι γνωρίζουν ότι η απελευθέρωση της αυξητικής ορμόνης συνδέεται στενά με τον ύπνο, αλλά μέχρι τώρα αυτό ελέγχονταν μόνο μέσω αιματολογικών εξετάσεων και μέτρησης των επιπέδων της ορμόνης αυτής κατά τη διάρκεια του ύπνου», εξηγεί ο νευροεπιστήμονας Σίνλου Ντινγκ, από το Πανεπιστήμιο του Μπέρκλεϊ.
Η απευθείας καταγραφή της νευρικής δραστηριότητας κατά τη διάρκεια πολλών κύκλων ύπνου-αφύπνισης σε ποντίκια, έδειξε ότι η αυξητική ορμόνη απελευθερωνόταν με διαφορετικό τρόπο κατά τη διάρκεια του REM ύπνου (ταχείες κινήσεις των οφθαλμών) και τον μη-REM ύπνο. Παρόλο που η ορμόνη αυξήθηκε και στις δύο φάσεις, η επιρροή των νευρώνων που την προάγουν ή την αναστέλλουν μεταβαλλόταν. Οι ερευνητές εντόπισαν επίσης ένα κύκλωμα ανατροφοδότησης που εμπλέκει νευρώνες στον locus coeruleus (υπομέλας τόπος), ένα τμήμα του εγκεφάλου που σχετίζεται με την αφύπνιση.
«Ο ύπνος προκαλεί την απελευθέρωση της ορμόνης αυτής, η οποία με τη σειρά της ρυθμίζει την αφύπνιση, και αυτή η ισορροπία είναι απαραίτητη για την ανάπτυξη, την επιδιόρθωση και τη μεταβολική υγεία» προσθέτει.
Εκτός από τον κύριο ρόλο της – την προώθηση της ανάπτυξης – η αυξητική ορμόνη διαχειρίζεται και τον τρόπο που μεταβολίζεται η γλυκόζη και το λίπος στο σώμα. Χωρίς τη σωστή ποσότητα της συγκεκριμένης ορμόνης, λόγω έλλειψης ύπνου, ο κίνδυνος παχυσαρκίας, διαβήτη και καρδιαγγειακών παθήσεων αυξάνεται. Επιπλέον, ο locus coeruleus συμμετέχει στη ρύθμιση της εγρήγορσης κατά την αφύπνιση. Είναι πιθανό οι μηχανισμοί που αποκαλύφθηκαν να επηρεάζουν και τη γνωστική λειτουργία.